Μουσείο Λαϊκής Τέχνης & Ιστορίας
Το 1958, μια ομάδα νέων της Σαλαμίνας, ίδρυσε τον Εξωραϊστικό Εκπολιτιστικό Σύλλογο «Ο Ευριπίδης», με σκοπό την ίδρυση και λειτουργία στο νησί Λαογραφικού Μουσείου και Βιβλιοθήκης. Από τότε, ο σύλλογος κατάφερε να συγκεντρώσει μια μεγάλη γκάμα από αντικείμενα και φορεσιές από τη Σαλαμίνα, καθώς και πλούσια βιβλιογραφία. Το Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου στεγάζεται από το 1998 σε δυο ευρύχωρες αίθουσες του Νέου Δημαρχείου – Πολιτιστικού Κέντρου και φέρει το όνομα του Σαλαμίνιου φιλόλογου, λαογράφου και ερευνητή, Πέτρου Φουρίκη, Διευθυντή του Λαογραφικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών μέχρι το 1936.
Στο Μουσείο αυτό είναι συγκεντρωμένα πλήθος από Λαογραφικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής της Σαλαμίνας αλλά και εν γένει της ιστορίας του τόπου. Το πλέον αξιοπρόσεχτο τμήμα αυτού του πλούτου δεν είναι άλλο από την πλούσια συλλογή ανδρικών και γυναικείων τοπικών ενδυμασιών. Η συλλογή από ζιπούνια, για την ακρίβεια, μας πηγαίνει πίσω 200 χρόνια, μας δίνει την εικόνα της καθημερινότητας της εποχής και μας βοηθά να δούμε την ποικιλία, την αισθητική αντίληψη, τα υλικά και τη νοοτροπία στα ενδυματολογικά πράγματα του τόπου.
Επίσης, στο Μουσείο εκτίθενται έπιπλα διαφόρων περιόδων της ιστορίας της Σαλαμίνας, όπως αργαλειοί, οικιακά σκεύη, εργαλεία διαφόρων επαγγελμάτων, όπως: του ναυτικού, του χτίστη του σιδερά, του, του κουρέα, του αμπελουργού, του μελισσοκόμου, του γεωργού, ξυλουργού, του τσαγκάρη κ.ά., καθώς και διάφορα κεραμικά και χάλκινα αντικείμενα του καθημερινού βίου, σε πρωτότυπα σχέδια και πολλά μεγέθη.
Τα ομοιώματα εμπορικών και αλιευτικών πλοίων (τρεχαντήρια, τράτες κ.λ.π) οι υδατογραφίες πλοίων του λαϊκού ζωγράφου Αριστείδη Γλύκα, αλλά και άλλων δημιουργών, εμπλουτίστηκαν το 2012 από πλήθος ναυτικών αντικειμένων όπως: τιμόνια πλοίων, εξάντες, φανούς, πυξίδες, σηματωρούς κ.ά., που υπενθυμίζουν το μεγαλείο της ναυτικής ζωής της Σαλαμίνας και την απαράμιλλη ναυτοσύνη των κατοίκων της.
Τα όπλα της Επανάστασης του 1821 (σπάθες, γιαταγάνια, καριοφίλια, πιστόλες, ξίφη κ.ά), το αργυρόκουμπο της φέρμελης του Καραϊσκάκη, καθώς και τα όπλα των Βαλκανικών Πολέμων και της εποποιίας του 1940 μάς υπογραμμίζουν τη συμμετοχή της Σαλαμίνας στους αγώνες του έθνους και την εν γένει ένδοξη ιστορία της.
Στις συλλογές του Μουσείου περιλαμβάνονται επίσης εικόνες της μεταβυζαντινής περιόδου, εκκλησιαστικά σκεύη και ιερατικά αντικείμενα (δισκοπότηρα, αγιαστούρες, ξύλινες σφραγίδες, ζώνες, αστερίσκοι, αρτοφόρια, δισκάρια, πόρπες κ.λ.π) καθώς επίσης και σπάνια έγγραφα 18ου και 19ου αιώνα (προικοσύμφωνα, ξωφύλλια, δημόσια έγγραφα κ.λ.π), μουσικά όργανα, νομίσματα και χαρτονομίσματα, πορσελάνες, κεραμικά, πλούσιο φωτογραφικό υλικό από τα μέσα του 19ου αιώνα, καθώς και ενδιαφέροντες πίνακες ζωγραφικής.
Για την ανέγερση και τον εμπλουτισμό αυτού του Μουσείου, από το 1958 και μέχρι και ήμερα, έχουν εργαστεί και προσφέρει αρκετοί συμπολίτες. Πολλοί έχουν προσφέρει αντικείμενα, εκθέματα, καθώς και σημαντικά χρηματικά ποσά, τα οποία αποδείχθηκαν πολύτιμα για να μπορούμε όλοι εμείς σήμερα να θαυμάζουμε τον πλούτο του νησιού, τη διαχρονικότητα του πολιτισμού του και να βλέπουμε μπροστά μας να ζει ο Σαλαμινιός και η Σαλαμινιά πριν εκατοντάδες χρόνια, με τις καθημερινές του ασχολίες και την αισθητική του αντίληψη για τη ζωή.